Dolandırıcılık ve Nitelikli Dolandırıcılık Suçu (TCK 157–158)

Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına, kendisine ya da başkasına yarar sağlamaktır. İnternet alışverişi, sahte yatırım ve "kendini polis olarak tanıtma" gibi yöntemlerle işlenen dolandırıcılık dosyaları son yıllarda hızla artmıştır.

Basit dolandırıcılık (TCK 157)

Ceza bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Suçun oluşması için üç unsur birlikte aranır: (1) hileli davranış, (2) bu hile sonucu mağdurun aldatılması, (3) mağdurun veya başkasının zararına, failin veya başkasının yararına malvarlığı devri.

Nitelikli dolandırıcılık (TCK 158)

Ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Bazı hâllerde hapis cezası dört yıldan, adli para cezası ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Başlıca nitelikli hâller:

• Dini inanç ve duyguların istismar edilmesi,
• Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanılması,
• Algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılması,
• Kamu kurumlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi partilerin veya vakıfların araç olarak kullanılması,
• Kamu kurumlarının zararına işlenmesi,
• Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması (internet dolandırıcılığı, sahte banka aramaları),
• Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması,
• Tacir veya şirket yöneticisi sıfatıyla ticari faaliyet sırasında işlenmesi,
• Serbest meslek sahibi kişiler tarafından mesleğin güveni kötüye kullanılarak,
• Banka veya kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken kredinin açılmasını sağlamak amacıyla,
• Sigorta bedelini almak amacıyla,
• Kamu görevlisi, banka veya sigorta çalışanı gibi görünerek ya da bu kurumlarla ilişkili olduğu iddiasıyla (telefonla "savcı/polis" dolandırıcılığı).

Üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında; suç işlemek için kurulmuş örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır.

Sık karşılaşılan savunma konuları

1. Hile unsuru yok: Taraflar arasındaki ilişki alacak-borç veya sözleşmeye aykırılıksa ceza değil hukuk yargılaması söz konusudur.
2. Hesap kullandırma: Banka hesabını başkasına kullandıran kişiler sıklıkla şüpheli olur; kastın bulunmadığı, hesabın nasıl ele geçirildiği ayrıntılı biçimde ortaya konmalıdır.
3. Etkin pişmanlık: Zararın giderilmesi önemli indirim sağlar; mağdurla iletişim kurularak iade yapılması cezayı ciddi biçimde düşürür.

Mağdurlar için yol haritası

Dekont, mesaj ve ilan kayıtları saklanmalı, derhâl bankaya ve savcılığa başvurulmalı; banka nezdinde hesap bloke talebi hızlı yapılmalıdır. Dolandırıcılık, aynı zamanda hukuk mahkemesinde tazminat/sebepsiz zenginleşme davasına da konu olabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Somut dosyanız için bir avukata danışmanız gerekir.

Sık sorulan sorular